تفاوت G-Code و M-Code در برنامه‌نویسی CNC

مقدمه:

در برنامه‌نویسی دستگاه‌های CNC، دو نوع دستور اصلی استفاده می‌شود: G-Code و M-Code. این دو نوع کد، مکمل یکدیگرند و عملکردهای مختلف ماشین را کنترل می‌کنند. در این مطلب با تفاوت‌ها، کاربردها و ساختار هرکدام آشنا می‌شویم.


G-Code چیست؟

G-Code (General Code یا Geometric Code) دستورات حرکتی هستند که مربوط به مسیر ابزار، سرعت پیشروی، موقعیت محورها و شکل‌دهی قطعه می‌باشند.

مثال‌هایی از G-Code:

  • G0 – حرکت سریع به موقعیت جدید بدون برش
  • G1 – حرکت خطی با برش
  • G2 / G3 – حرکت دایره‌ای ساعت‌گرد / پادساعت‌گرد
  • G90 – حالت مختصات مطلق
  • G21 – واحد میلی‌متر

M-Code چیست؟

M-Code (Miscellaneous Code یا کدهای کمکی) دستورات غیرحرکتی هستند که عملکردهای جانبی دستگاه را کنترل می‌کنند. این دستورات شامل روشن/خاموش کردن اسپیندل، تعویض ابزار، کنترل کولر و توقف برنامه می‌باشند.

مثال‌هایی از M-Code:

  • M3 – روشن کردن اسپیندل در جهت ساعت‌گرد
  • M5 – خاموش کردن اسپیندل
  • M6 – تعویض ابزار
  • M8 – روشن کردن مایع خنک‌کننده
  • M30 – پایان برنامه و بازگشت به ابتدای فایل

تفاوت‌های کلیدی بین G-Code و M-Code:

مقایسهG-CodeM-Code
نوع دستورکنترل حرکت ابزار و محورهای ماشینکنترل عملکردهای جانبی دستگاه
مثال‌هاG0, G1, G2, G3M3, M5, M8, M30
کاربردتعریف مسیر ماشین‌کاریروشن/خاموش کردن اسپیندل، کولر، تعویض ابزار
تکرارپذیریممکن است در طول برنامه چندین بار استفاده شودمعمولاً یک بار در ابتدای یا انتهای عملیات

نمونه ترکیبی G-Code و M-Code:

G21          ; استفاده از واحد میلی‌متر
G90          ; مختصات مطلق
G0 X0 Y0 Z5  ; حرکت سریع به نقطه شروع
M3 S1000     ; روشن کردن اسپیندل با سرعت 1000 دور
G1 Z-5 F200  ; فرود ابزار با سرعت برش
M8           ; روشن کردن آب صابون
...
M5           ; توقف اسپیندل
M9           ; خاموش کردن آب صابون
M30          ; پایان برنامه